กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เป็นส่วนราชการในสังกัดกระทรวงมหาดไทย เดิมคือสำนักบริหารราชการท้องถิ่น (สน.บท.) กรมการปกครอง เมื่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 ที่ให้ความสำคัญต่อการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ถูกประกาศใช้ สน.บท. ก็ได้รับการยกฐานะเป็นกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นในปี พ.ศ. 2545 เพื่อรองรับภารกิจด้านการส่งเสริมและสนับสนุนการทำงานของท้องถิ่นที่เพิ่มขึ้น โดยมีอธิบดีกรมเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด
.
ปัจจุบันกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอยู่ภายใต้กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2569 มีภารกิจในการส่งเสริมและสนับสนุน อปท. โดยการพัฒนาและให้คำปรึกษาแนะนำ อปท. ในการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น การบริหารงานบุคคล การเงิน การคลัง และการบริหารจัดการ เพื่อให้ อปท. เข้มแข็งและมีศักยภาพในการบริการสาธารณะ
.
อำนาจหน้าที่ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ได้แก่
[1] พัฒนาระบบ รูปแบบ และโครงสร้างของ อปท.
[2] ส่งเสริมและสนับสนุนการจัดทำ ประสาน และบูรณาการแผนพัฒนาท้องถิ่น และวางระบบการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานตามแผนพัฒนาท้องถิ่น
[3] จัดทำ แก้ไข ปรับปรุงกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับ อปท. รวมถึงให้คำปรึกษา แนะนำ และกำกับดูแลการปฏิบัติงานตามหน้าที่และอำนาจของ อปท.
[4] กำหนดแนวทางและจัดทำมาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารงานบุคคลส่วนท้องถิ่น
[5] ส่งเสริม สนับสนุน และประสานการดำเนินงานด้านการเงิน การคลัง การงบประมาณ การพัสดุ การจัดเก็บรายได้ และการประกอบกิจการพาณิชย์ของ อปท. รวมทั้งวางระบบการตรวจสอบด้านการเงิน การคลัง การบัญชี และการพัสดุของ อปท.
[6] รวบรวมและจัดทำความเห็นต่อการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีของ อปท. เพื่อเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยพิจารณา
[7] บูรณาการภารกิจของส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการจัดทำบริการสาธารณะ กิจกรรมสาธารณะ และการจัดการศึกษาในหน้าที่และอำนาจของ อปท.
[8] กำหนดแนวทาง วางระบบ และสร้างตัวชี้วัดตามมาตรฐานการดำเนินงานและมาตรฐานบริการสาธารณะของ อปท. ตลอดจนกำกับดูแลให้เป็นไปตามมาตรฐาน
[9] เสริมสร้างประชาธิปไตยและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการบริหารงานและตรวจสอบการดำเนินงานของ อปท.
[10] พัฒนาและสนับสนุนการจัดทำระบบข้อมูลสารสนเทศ เพื่อการบริหารและการพัฒนา อปท.
[11] พัฒนาบุคลากรของ อปท. และของกรม
[12] ปฏิบัติการอื่นตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นหน้าที่และอำนาจของกรม หรือตามที่กระทรวงหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย
.
ทั้งนี้ ได้มีการจัดตั้งสำนักงานท้องถิ่นจังหวัด ขึ้นมาเป็นกลไกราชการส่วนภูมิภาคของกรม เพื่อทำหน้าที่ 1) ดำเนินการเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของกรมในเขตพื้นที่แต่ละจังหวัด 2) อำนวยการ ประสาน ปฏิบัติงาน และสนับสนุนงานอันเป็นอำนาจหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอำเภอด้านการกำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ 3) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง หรือที่อธิบดีมอบหมาย
.
เรื่องและภาพ: พงศ์ปรีดา ลิ้มวัฒนะกุล
.
ที่มา:
กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2569 | https://go.kpi.ac.th/tb24bh
บุญญภัทร์ ชูเกียรติ. (ม.ป.ป.). กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. ใน สมคิด เลิศไพฑูรย์ (บรรณาธิการ), สารานุกรมศัพท์ท้องถิ่นไทย (น. 1-2). ศูนย์ศึกษาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น สำนักงานสัญญาธรรมศักดิ์เพื่อประชาธิปไตย.
