ชวนรู้จัก…เทศบาลตำบล: น้องเล็กแห่งเทศบาลไทย

Local to Basic ครั้งที่แล้ว เราได้ชวนทุกคนทำความรู้จักองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภท “เทศบาล” ในภาพรวมแล้ว สามตอนต่อจากนี้ เราจะขอชวนทุกท่านมาทำความรู้จักเทศบาลแต่ละประเภทกันโดยเริ่มที่ ‘น้องเล็ก’ อย่าง “เทศบาลตำบล” กันก่อน
.
เทศบาลตำบล เป็นหนึ่งในเทศบาลสามประเภทที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 เป็นเทศบาลขนาดเล็กที่สุด มีที่มาจากการยกระดับองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ที่มีจำนวนประชากร ความเจริญทางเศรษฐกิจจากการจัดเก็บรายได้ และศักยภาพในการพัฒนาพื้นที่เหมาะสมตามที่กระทรวงมหาดไทยเห็นสมควร โดยอาจยกระดับจาก อบต. แห่งเดียว หรือจาการควบรวม อบต. 2 แห่งขึ้นไปเข้าด้วยกันก็ได้ ทั้งนี้ไม่มีการกำหนดจำนวนประชากรขั้นต่ำอย่างเทศบาลเมืองและเทศบาลนคร
.
โครงสร้างสำคัญของเทศบาลตำบลประกอบด้วย
.
[1] ฝ่ายบริหาร ประกอบด้วย นายกเทศมนตรีจากการเลือกตั้ง 1 คน รองนายกเทศมนตรีที่ได้รับการแต่งตั้งจากนายกฯ ไม่เกิน 2 คน และที่ปรึกษาหรือเลขานุการนายกเทศมนตรีที่ไม่ใช่สมาชิกสภาเทศบาลตำบล ที่ได้รับการแต่งตั้งจากนายกฯ เช่นกัน รวมกันไม่เกิน 2 คน
.
[2] สภาเทศบาลตำบล ประกอบด้วย สมาชิกสภา 12 คน จากการเลือกตั้ง 2 เขต เขตละ 6 คน
.
หน้าที่ที่เทศบาลตำบลต้องทำ ได้แก่ รักษาความสงบเรียบร้อย บำรุงทางบกและทางน้ำ ดูแลการจราจร รักษาความสะอาดของถนน ทางเดิน และที่สาธารณะ กำจัดมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล ป้องกันและระงับโรคติดต่อ จัดให้มีเครื่องมือดับเพลิง จัดการศึกษา ศาสนา และฝึกอบรม จัดการดูแลและพัฒนาเด็กเล็ก เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ และผู้พิการ และบำรุงศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น
.
ส่วนกิจกรรมที่เทศบาลตำบลสามารถทำเพิ่มเติมได้ ได้แก่ จัดให้มีน้ำสะอาดหรือการประปา โรงฆ่าสัตว์ ตลาด ท่าเทียบเรือ ท่าข้าม สุสาน และฌาปนสถาน บำรุงและส่งเสริมการทำมาหากินของราษฎร บำรุงสถานที่รักษาคนไข้ การไฟฟ้า แสงสว่าง และทางระบายน้ำ และทำเทศพาณิชย์
.
ปัจจุบัน (มี.ค. 2569) ประเทศไทยมีเทศบาลตำบลทั้งสิ้น 2,490 แห่ง โดยจังหวัดที่มีเทศบาลตำบลมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่
[1] เชียงใหม่ 125 แห่ง
[2] นครราชสีมา 97 แห่ง
[3] ร้อยเอ็ด 91 แห่ง
[4] ขอนแก่น 88 แห่ง
[5] กาฬสินธุ์ 81 แห่ง
.
ส่วนจังหวัดที่มีเทศบาลตำบลน้อยที่สุด 5 อันดับ ได้แก่
[1] แม่ฮ่องสอน/สิงห์บุรี 6 แห่ง
[2] นครนายก 7 แห่ง
[3] ภูเก็ต 9 แห่ง
[4] นนทบุรี/สตูล 10 แห่ง
[5] พังงา/ระนอง/สมุทรสงคราม/สมุทรสาคร 12 แห่ง
.
เรื่อง: พงศ์ปรีดา ลิ้มวัฒนะกุล
ภาพ: สุกัญญา รัตนศรี
.
อ้างอิง:
ชนากานต์ อาทรประชาชิต. (1 พฤษภาคม 2568). เทศบาลตำบล เทศบาลเมือง เทศบาลนคร ต่างกันอย่างไร. The Active. สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2569, จาก https://theactive.thaipbs.or.th/data/municipality-details

---