ชวนรู้จัก…องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.)

องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบหนึ่งของประเทศไทย มีฐานะเป็นนิติบุคคล จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. 2540 มีเป้าหมายเพื่อเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับจังหวัด ทำหน้าที่ดูแลและพัฒนาพื้นที่ในภาพรวมของทั้งจังหวัด
.
ในแต่ละจังหวัดมีองค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง (ยกเว้นกรุงเทพมหานคร) ปัจจุบันประเทศไทยจึงมีองค์การบริหารส่วนจังหวัดรวมทั้งสิ้น 76 แห่ง
.
อบจ. ถูกจัดให้เป็น “องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นชั้นบน” (upper-tier) เนื่องจากมีขอบเขตอำนาจหน้าที่ครอบคลุมทั้งจังหวัด เป็นกลไกสำคัญของการพัฒนาเชิงพื้นที่แบบบูรณาการ เชื่อมโยงนโยบายระดับชาติสู่การปฏิบัติในระดับจังหวัดอย่างเป็นรูปธรรม และมีบทบาทในการประสาน สนับสนุน และบูรณาการการพัฒนาร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นชั้นล่าง (lower-tier) ได้แก่ เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ที่รับผิดชอบดูแลประชาชนในเขตพื้นที่เฉพาะของตน
.
นอกจากนี้ อบจ. ยังทำงานพัฒนาที่เกินศักยภาพของเทศบาลและ อบต. เช่น การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระดับจังหวัด การสนับสนุนด้านสาธารณสุข การศึกษา การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการส่งเสริมเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวในภาพรวมของจังหวัด
.
โครงสร้างของ อบจ. ประกอบด้วย 2 ส่วน ได้แก่ สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด และฝ่ายบริหาร
.
สภา อบจ. ทำหน้าที่ออกข้อบัญญัติท้องถิ่น พิจารณาและให้ความเห็นชอบงบประมาณ รวมทั้งตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหาร มีสมาชิกสภา อบจ. (ส.อบจ.) มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน และดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี ทั้งนี้ จำนวน ส.อบจ. ในแต่ละจังหวัดจะแตกต่างกันไปตามจำนวนราษฎร ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด โดยมีจำนวนตั้งแต่ 24-48 คน
.
ส่วนฝ่ายบริหาร มีนายก อบจ. 1 คน เป็นหัวหน้าฝ่ายบริหารและผู้บังคับบัญชาสูงสุดของ อบจ. มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน มีวาระดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี ทำหน้าที่กำหนดนโยบาย บริหารราชการ และรับผิดชอบการดำเนินงานของ อบจ. ตามอำนาจหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด
.
นายก อบจ. สามารถแต่งตั้งบุคคลเป็นรองนายก เพื่อมาช่วยบริหารราชการของ อบจ. ได้ โดยจำนวนรองนายกที่สามารถแต่งตั้งได้ ขึ้นอยู่กับจำนวน ส.อบจ. แต่ละแห่ง หากมี ส.อบจ. 48 คน สามารถแต่งตั้งรองนายกได้ไม่เกิน 4 คน หากมี ส.อบจ. 36 หรือ 42 คน แต่งตั้งได้ไม่เกิน 3 คน และหากมี ส.อบจ. 24 หรือ 30 คน แต่งตั้งได้ไม่เกิน 2 คน
.
เรื่อง: วิลาวัณย์ หงษ์นคร และ พงศ์ปรีดา ลิ้มวัฒนะกุล
ภาพ: สุกัญญา รัตนศรี

---