เปิดสถิติผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง อบจ. เทศบาล และ อบต. ปี 2568–2569

“จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง” เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญที่สะท้อนความเข้มแข็งของประชาธิปไตยในระดับท้องถิ่น ในช่วงปี 2568–2569 ประเทศไทยมีการเลือกตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นครบทุกประเภท ทั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) เทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)
.
วันนี้จึงจะนำทุกท่านไปสำรวจและเปรียบเทียบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทใดมีประชาชนออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งมากที่สุด และตัวเลขเหล่านี้กำลังสะท้อนอะไร?
..
เหตุผลที่ อบต. มีอัตราผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งสูงสุด เนื่องจากเป็นเวทีการเมืองที่ใกล้ชิดกับประชาชนมากที่สุด ทั้งในแง่พื้นที่ ความสัมพันธ์ในชุมชน และผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน กล่าวคือ ขนาดเขตเลือกตั้งที่เล็กและผู้สมัครที่ประชาชนรู้จักใกล้ชิด ทำให้การตัดสินใจเลือกตั้งมีความเป็นการเมืองใกล้ตัวมากกว่าเทศบาลหรือ อบจ. ประชาชนสามารถรับรู้ได้อย่างชัดเจนว่า ผลการเลือกตั้งส่งผลต่อการพัฒนาพื้นที่ ชุมชน และคุณภาพชีวิตของตน จึงเกิดแรงจูงใจในการออกมาใช้สิทธิ ขณะเดียวกัน ความสัมพันธ์ทางสังคมภายในชุมชนยังคงมีความเข้มแข็ง ผู้นำชุมชน กลุ่ม/องค์กรประชาชน และเครือข่ายท้องถิ่น มักมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิ ส่งผลให้บรรยากาศการเลือกตั้ง อบต. มีความคึกคักและสามารถเข้าถึงประชาชนได้อย่างทั่วถึง
.
อัตราผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นที่ยังต่ำกว่าเป้าหมายเกิดขึ้นจากหลายปัจจัย ได้แก่ (1) ระดับการรับรู้ของประชาชนต่อบทบาทและอำนาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยประชาชนบางส่วนยังไม่เห็นความเชื่อมโยงระหว่างผลการเลือกตั้งกับคุณภาพชีวิตของตน (2) บริบททางเศรษฐกิจและสังคม โดยเฉพาะการทำงานต่างภูมิลำเนา ภาระด้านเวลา และค่าใช้จ่ายในการเดินทางกลับมาใช้สิทธิ เพราะไม่มีการเลือกตั้งล่วงหน้าและการเลือกตั้งนอกเขต (3) รูปแบบการรณรงค์และการสื่อสารทางการเมืองในระดับท้องถิ่น ที่ยังไม่เข้มข้นหรือเข้าถึงประชาชนได้ไม่ทั่วถึง และ (4) ความต่อเนื่องของการมีส่วนร่วมหลังการเลือกตั้ง หากประชาชนรู้สึกว่าการมีส่วนร่วมของตนสิ้นสุดลงหลังวันเลือกตั้ง อาจส่งผลให้แรงจูงใจในการออกมาใช้สิทธิลดลง
…
จะเห็นได้ว่า “จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง” มิได้เป็นเพียงข้อมูลทางสถิติ หากแต่เป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สะท้อนความเข้มแข็งของประชาธิปไตยในระดับท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม การเลือกตั้งท้องถิ่นจึงเป็นเวทีของการมีส่วนร่วมทางการเมืองที่ใกล้ตัวประชาชนที่สุด เมื่อประชาชนออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นอย่างกว้างขวาง ย่อมสะท้อนถึงการมีส่วนร่วมทางการเมืองที่เข้มแข็งในระดับฐานราก และเมื่อประชาธิปไตยในระดับฐานรากมีความมั่นคง ย่อมเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประชาธิปไตยในระดับประเทศให้เติบโตและยั่งยืนต่อไป

เรื่อง: วิลาวัณย์ หงส์นคร นักวิชาการผู้ชำนาญการ วิทยาลัยพัฒนาการปกครองท้องถิ่น
ภาพ: ปฏิภาณ ศรีผล

---